kulice-budynek

Kulice - Külz

Fundacja Akademia Europejska Kulice-Külz wywodzi swoją nazwę od miejscowości Kulice (niem. Külz), w której to rozpoczęła się jej historia.

Kulice (Külz) położone są w województwie zachodniopomorskim, ok. 65 kilometrów na północny wschód od Szczecina (Stettin). Wioska należy do gminy Nowogard (Naugard) i liczy dziś ok. 200 mieszkańców.

Przez wieki Kulice były posiadłością lenną rodu von Dewitz. W latach 1725-1727 August Friedrich von Bismarck nabył Kulice wraz z sąsiednimi majątkami w Jarchlinie (Jarchlin) i Konarzewie (Kniephof), które przedtem również należały do Dewitzów. Wszystkie trzy majątki pozostały w posiadaniu rodu von Bismarck do końca drugiej wojny światowej.

Dwór w Kulicach w swojej dzisiejszej formie został wybudowany przez Bernharda von Bismarck (1810-1893), starszego brata kanclerza Rzeszy Niemieckiej, Ottona von Bismarck (1815-1898). Oba chłopcy urodzili się w Schönhausen w Starej Marchii i wychowali się w Konarzewie, który ich ojciec odziedziczył wraz z Kulicami i Jarchlinem w 1814 r.

Bernhard von Bismarck, inaczej niż brat Otto, całe swoje życie wiązał z ziemią nowogardzką. W latach 1841-1888 piastował funkcję starosty powiatu nowogardzkiego. W 1848 r. wybudował w Kulicach siedzibę rodzinną. Za czasów niemieckich majątek w Kulicach obejmował ok. 1.000 hektarów.

Po drugiej wojnie światowej, nowa polska administracja przemianowała wioskę Külz w Kulice, a tamtejszy majątek wraz z okolicznymi wioskami włączono w jeden kombinat rolniczy. Wtedy dwór służyl do celów miezkalnych i biurowych. Po przełomie politycznym w 1989 r., dwór kulicki przejęto przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa. W latach 1994/95, na zlecenie polskiej fundacji założonej przez Philippa von Bismarck, dwór został zrekonstruowany i jednocześnie zaadaptowany w nowoczesny ośrodek konferencyjny. Tu miała swoją siedzibę Fundacja Akademia Europejska Kulice-Külz. Do początku 2013 r. zorganizowała w ośrodku konferencje, seminaria i spotkania, podczas których tysiące Polaków i Niemców się poznało i uczyło się porozumieć.

W roku 2002, ośrodek konferencyjny przekazano nieodpłatnie Uniwersytetowi Szczecińskiemu na własność. W zamian, uczelnia zapewniła Fundacji Akademii Europejskiej Kulice-Külz prawo użytkowania budynku. Po 10 latach władze Uniwersytetu uważały jednak dalsze utrzymywanie ośrodka za niemożliwe i wypowiedziały wszelkie umowy zawarte z fundacją bismarckowską

Do atrakcyjnych zabytków miejscowości należy kościół wybudowany przez Bernharda von Bismarck w 1865 r. w stylu neogotyckim.

 

Literatura:

Zamki i ogrody w województwie zachodniopomorskim | Schlösser und Gärten in der Wojewodschaft Westpommern Nr. 1: KULICE | KÜLZ, Kulice-Szczecin-Berlin 2013, ISBN 978-83-935718-0-2